inschrijven

HOVO’s

In opdracht van HOVO Nijmegen in Nijmegen verzorgt muziekhistoricus Joop van Velzen, M.Sc./M.A. van ‘Music in Life’ de leergang ‘Geschiedenis van de Klassieke Muziek’.

De leergang (van 40 colleges!) zal meer dan twintig eeuwen klassieke muziek – van de theorieën van de oude Grieken tot de ‘minimal music’ van Philip Glass – op een begrijpelijke en overzichtelijke wijze behandelen, toelichten en met beeld- en geluidsfragmenten illustreren. De talrijke stromingen en hun exponenten die hebben bijgedragen tot de veelkleurige en boeiende westerse muzikale geschiedenis, worden in een brede cultuurhistorische context geplaatst. Voor iedereen die zich als liefhebber wil verdiepen in de ontwikkeling van de westerse klassieke muziek door de eeuwen heen, zal deze leergang onmisbaar blijken!
De aandacht gaat uit naar de ontwikkeling van de Westerse klassieke muziek, met analyses van composities, met informatie over het leven van de bekendste componisten en met beschrijvingen van het culturele leven in de belangrijkste muzikale centra. Klassiek zal hiermee nóg meer gaan leven!

linkerpaneel-musicerende-engelen

Leergang ‘Geschiedenis van de Klassieke Muziek’ I. Van de Oudheid, via Mesopotamië, Egypte en de Antieken tot en met de Middeleeuwen

In de eerste cursus van de leergang komt de exotische muziek van de Primitieven, de Cultuurvolken en de Antieken aan de orde. Vervolgens maken de deelnemers kennis met de eenstemmige muziek van het Gregoriaans, maar ook van rondtrekkende zangers, zoals troubadours, trouvères, minnezangers en Meistersinger. De cursus eindigt dan met de ontwikkeling van de meerstemmige muziek in de Middeleeuwen, met aandacht voor de Ars antiqua van o.a. de Notre Dame School, de daarop volgende Ars nova en de invloed van de ‘Nederlanders’ op de (instrumentale) muziek van vóór de Renaissance.

French-Baroque-Classical-Music

Leergang ‘Geschiedenis van de Klassieke Muziek’ II. Renaissance, Barok en Rococo

In de tweede cursus van de leergang komen de vocale meerstemmigheid én de ontwikkeling van de instrumentale muziek van de Renaissance aan de orde. Vervolgens de vocale en instrumentale muziek van de Barok, met als hoogtepunt en synthese het leven en werk van componisten als Georg Friedrich Händel en Johann Sebastian Bach. Tenslotte de muziek van het tijdperk van verlichting en galanterie, de Rococo, als voorbereiding op de prae-romantiek en het Classicisme.

Opnieuw herkenbare en bijna ‘organische’ doorontwikkelingen vanuit de periodes daarvoor, waardoor overzicht en inzicht ontstaat en in een chronologisch verloop de belangrijkste muzikale ontwikkelingen aan bod komen. Uitgangspunt blijft de evolutie door de eeuwen heen van zowel de geestelijke als de wereldlijke genres. De grote componisten en hun meesterwerken, uit wat later de ‘canon van de klassieke muziek’ is gaan heten, zijn hierbij de klinkende illustraties. Daarnaast bieden de maatschappelijke, religieuze en historische context van deze periodes een vollediger beeld van de plaats die muziek heeft ingenomen en hoe zij gewaardeerd werd. Ook andere buitenmuzikale invloeden van onder meer de Klassieke Oudheid, de literatuur en niet-Westerse culturen zijn vaak doorslaggevend geweest in het denken over en het componeren van muziek.

Uiteraard is in dit Deel II van de leergang ook weer aandacht voor de structuur en opbouw van de muziek. Ook die veranderden geleidelijk met de tijd en zijn daarom onlosmakelijk verbonden met de geschiedenis van de ‘klassieke muziek’. Op een effectieve wijze – met beeld- en geluidsfragmenten – worden teksten en de muziek gepresenteerd en geïllustreerd, met als eindresultaat een uitermate representatief overzicht en inzicht in de belangrijkste componisten en hun werken.

image003-6

Leergang ‘Geschiedenis van de Klassieke Muziek’ III. Van Classicisme, via de Romantiek naar de ‘Nieuwe Tijd’

In de derde cursus van de leergang wordt begonnen met de muziek uit Preklassiek en Klassiek, met als belangrijkste Weense vertegenwoordigers Joseph Haydn en Wolfgang Amadeus Mozart. Vervolgens ruime aandacht voor het leven en werk van Ludwig van Beethoven, waarna uitgebreid wordt stil gestaan bij de vocale en instrumentale muziek van de Romantiek. Dit als ‘voorportaal’ voor de verschillende nationale scholen en de opkomst van het het impressionisme en het expressionisme in de klassieke muziek. Tenslotte uitgebreide aandacht voor de vroeg-modernen, zoals Arnold Schönberg en Igor Strawinsky, gevolgd door een omvangrijk overzicht van de moderne klassieke muziek en haar verschillende stromingen uit de periode na 1920 met de hoofdtendensen van de muziek na 1950.

Leergang ‘Geschiedenis van de Klassieke Muziek’ IV. Van Classicisme, via de Romantiek naar de ‘Nieuwe Tijd’

In dit Deel IV wordt de muziek uit de tijdvakken de ‘Nationale Scholen’ van de late Romantiek en van het Impressionisme behandeld. Opnieuw herkenbare en bijna ‘organische’ doorontwikkelingen vanuit de periodes daarvoor, waardoor overzicht en inzicht ontstaat en in een chronologisch verloop de belangrijkste muzikale ontwikkelingen aan bod komen. Uitgangspunt blijft de evolutie door de eeuwen heen van zowel de geestelijke als de wereldlijke genres. De grote componisten en hun meesterwerken, uit wat later de ‘canon van de klassieke muziek’ is gaan heten, zijn hierbij de klinkende illustraties. Daarnaast bieden de maatschappelijke, religieuze en historische context van deze periodes een vollediger beeld van de plaats die muziek heeft ingenomen en hoe zij gewaardeerd werd. Buitenmuzikale invloeden in verschillende Europese landen en regio’s vanuit onder meer de volkscultuur, religie, de literatuur en poëzie zijn vaak doorslaggevend geweest in het denken over en het componeren van muziek.

Uiteraard is in dit Deel IV van de leergang ook weer aandacht voor de structuur en opbouw van de muziek. Ook die veranderden geleidelijk met de tijd en zijn daarom onlosmakelijk verbonden met de geschiedenis van de ‘klassieke muziek’. Op een effectieve wijze – met beeld- en geluidsfragmenten – worden teksten en de muziek gepresenteerd en geïllustreerd, met als eindresultaat een uitermate representatief overzicht en inzicht in de belangrijkste componisten en hun werken.

Leergang ‘Geschiedenis van de Klassieke Muziek’ V.  Klassieke Muziek van de 20ste en 21ste eeuw!”

De 20e eeuw is de periode van nieuwe, moderne klassieke muziek, soms avant-garde, soms experimenteel, dan weer verrassend ‘oud’ klinkend!
In alle soorten en genres worden componisten uitgedaagd en er vaak toe gedreven, voortdurend iets nieuws te doen. Daarom heeft zich in die periode niet één, duidelijk af te bakenen muzikale stijl ontwikkeld, maar is een heel conglomeraat van stijlen en technieken ontstaan. Het individualisme en de diversiteit die in de romantische periode al aanwezig was, wordt in de 20e eeuw alleen maar groter.

p018dsmm

Veel muziek  van de latere 20ste, als ook van de hedendaagse muziek uit de 21ste eeuw, valt niet in te delen in bestaande categorieën en genres: Componisten kunnen naar eigen behoeften en inzichten van elementen uit alle mogelijke muziek, gebruik maken, het aantal varianten is onbeperkt. Dat maakt moderne klassieke muziek dan ook meteen zo boeiend!

Impressionisme (Claude Debussy, Erik Satie, Maurice Ravel) expressionisme (Arnold Schönberg, Anton Webern, Alban Berg), neo-classicisme (Ferrucio Busoni, Igor Stravinski, Sergej Prokofjev), electronische muziek (Edgar Varèse, Iannis Xenakis), musique concrète (Pierre Schaeffer, Pierre Henry), seriële muziek (Karel Goeyvaerts, Karl-Heinz Stockhausen, Luigi Nono), microtonale muziek (Georgi Ligeti, Harry Partch, La Monte Young), aleatorische muziek (John Cage, Pierre Boulez, Karl-Heinz Stockhausen) en minimal music (Morton Feldman, John Adams, Steve Reich, Philip Glass).

music  p014ddgc  Glass-Photo  gubaidullina1  image-3613178

Het zijn stromingen in de Westerse gecomponeerde (kunst) muziek. Maar het bleef dus niet bij de vernieuwingen uit de eerste helft van de 20e eeuw. Ook in de muziek van na 1950 horen we toepassingen van impressionistische en expressionistische tendenzen, neo-classisistische technieken en ontwikkelt zich de minimal music in de negentiger jaren. De eigentijdse klassieke muziek, die dan vaak met de term ‘postmodern’ wordt aangeduid, mondt dus uit in een brede variëteit van stijlen en genres en levert muziek op van uiterst aantrekkelijke composities, zoals de werken van Arvo Pärt, Sofia Gubaidoelina, Tan Dun, Galina Ustvolskaja, Witold Lutoslawski, Einojuhanni Rautavaara, Hans Werner Henze, Alfred Schnittke en vele, vele anderen!

steve-reich-1341930186-article-0  delta_kuva1_id_42710  ARVO PART_08

Al met al zal er in deze 8 hoorcolleges een brede waaier van uiterst verrassende muziek van zowel mannelijke als vrouwelijke componisten te horen en te zien zijn. In goede onderlinge samenhang wordt een en ander van deskundige toelichting voorzien, zodat een consistent beeld en begrip ontstaat van een uiterst boeiende tijdsperiode in de ontwikkeling van de hedendaagse klassieke muziek. Ongetwijfeld zal de uiteindelijke conclusie gerechtvaardigd blijken te zijn: “Moderne klassieke muziek kan uitermate intrigerend zijn en enorm boeien’!

Kijk voor meer informatie op www.ru.nl/hovo.

 

In opdracht van HOVO Utrecht begint op dinsdag 9 februari 2021 een on-line serie colleges onder titel “Europese geschiedenis in relatie tot klassieke muziek” – de ‘soundtrack van de tijd’! .

Wat heeft de reformatie betekend voor de klassieke muziek en hoe werd er muzikaal gereageerd op het ‘gedonder’ van oorlogen? Waarom was Napoleon zo gefascineerd door Beethoven (en omgekeerd!) en waarom wordt Wagner in verband gebracht met de nazi’s? Welke invloed heeft de klassieke muziek op de geschiedenis gehad en merken wij hiervan nog iets in ons dagelijks leven?
in deze reeks van 10 colleges wordt de aandacht gericht op de klassieke muziek, waarin tal van componisten over die historische situaties hun ‘muzikale licht’ lieten schijnen. Een veelheid aan klanken, genres en instrumenten laten ons daar nog altijd van genieten!
Bij de verschillende onderwerpen van deze reeks colleges horen namen als Guillaume Aquitaine, Josquin des Prez, Giovanni Palestrina, Johann Sebastian Bach, Wolfgang Amadeus Mozart, Ludwig van Beethoven, Richard Wagner, Johannes Brahms, Gustav Mahler, Igor Stravinsky en Philipp Glass, maar ook componistes als Clara Schumann, Louise Farrenc, Lili Boulanger, Kate Moore en Carolyn Shaw. En dat zijn er dan nog maar enkelen; nog veel meer ‘warme’ klanken komen er op u af om de soms ‘koude’ periodes in de geschiedenis te belichten!

Onderwerpen die aanbod komen:

  • Islam in Europa – de Moren in Spanje en Frankrijk
  • Kerk en Staat in de Middeleeuwen
  • De Reformatie
  • 80-jarige oorlog
  • Verlichting
  • Napoleon
  • Frans-Duitse oorlog in de 19de eeuw
  • De Oktoberrevolutie in Rusland
  • Antisemitisme: nazi’s en hun Wagner-muziek
  • De 2de Wereldoorlog en klassieke muziek

Kijk voor meer informatie op www.hovoutrecht.nl

 

Voor HOVO Brabant verzorgt ‘Music in Life’ – Passie voor Klassiek! later in 2021 een 6 colleges tellende serie, onder de titel

“Een (té) lang vergeten groep: componistes!”

Muzikale ‘parels’ van vrouwelijke componisten door de eeuwen heen!

Inhoud:

College 1:     De Oudheid tot en met de Middeleeuwen: reeds toen!

College 2:     Muzikale ‘schoonheden’ uit de Renaissance!

College 3:     Het ‘feminiene’ geluid uit de Barok!

College 4:     Eerste erkenning voor componistes in het Classicisme!

College 5:     Romantiek: Begin van ‘gelijke behandeling’ van componistes!

College 6:     Componistes in de 20ste en 21ste eeuw: er niet langer om heen!

 

Ook voor HOVO Brabant verzorgt ‘Music in Life‘ een deel van de studiedag (op 1 april 2021!) “De Passieweek in beeld en geluid – Kruiswegstaties en het Stabat Mater”

Deze themadag staat in het teken van de Passieweek, die plaats vindt voor Pasen. In de ochtend wordt in twee colleges een aantal controversiële kruiswegstaties behandeld door kunsthistorica Marian van Caspel. In de middag neemt muziekhistoricus en docent Joop van Velzen u mee in de muzikale wereld van de Stabat Mater.

Op Goede Vrijdag, en soms gedurende de hele Passieweek, wordt in de rooms-katholieke kerk de kruisweg gelopen langs de kruiswegstaties, die normaliter in het schip van de kerk hangen. De staties zijn (uitbeeldingen van) de plaatsen op Christus’ route door de straten van Jeruzalem waar hij stil zou hebben gehouden op weg naar Golgotha. Vanaf de 18e eeuw zijn dat er veertien. Afgezet tegen deze oude traditie worden enkele moderne kruiswegstaties in beeld gebracht, zoals die van Albert Servaes, waarvan de ‘rauwheid’ rechtstreeks terug te voeren is op de Eerste Wereldoorlog. De kruiswegstaties van Aad de Haas in het oude kerkje van Wahlwiller in Zuid-Limburg, gemaakt net na de Tweede Wereldoorlog, spreken recht tot het hart. Wereldberoemd zijn de ‘Stations of the Cross’ van Barnett Newman: veertien abstracte schilderijen in zwart en wit met als ondertitel Lema sabachthani (“Waarom hebt gij mij verlaten”).

Het Stabat Mater is sterk verbonden met de smart van Maria, op het moment dat haar zoon Jezus boven haar aan het kruis sterft. Het is van oorsprong een liturgisch gedicht, in de Middeleeuwen ontstaan en als een van de beroemdste Latijnse gebeden wijd verspreid geraakt. Het gedicht, waarvan de tekst oorspronkelijk bedoeld is geweest voor persoonlijke meditatie, is talloze malen vertaald, in alle Europese talen en werd door vele componisten op muziek gezet. Deze tekst beschrijft de compassie met het leed van Maria bij de kruisdood van Jezus. In de eerste acht verzen van het Stabat Mater wordt een diep gevoeld medelijden met haar tot uiting gebracht. In de 15de eeuw werd het als Sequentie in de misliturgie opgenomen. In 1727 kreeg het gebed een plaats in het Breviarium Romanum en het Missale Romanum.

Kijk voor meer informatie op: www.hovobrabant.nl

 

In het najaar van 2021 geeft ‘Music in Life’ een 6-tal colleges in opdracht van HOVO Alkmaar, onder titel “Componisten schrijven de ‘soundtrack’ van de tijd!‘’ – Klassieke muziek en historische ontwikkelingen.

Onderwerpen die aanbod komen: 

  • Islam in Europa – de Moren in Spanje en Frankrijk
  • De Reformatie
  • Napoleon
  • Het Fin de Siècle in Wenen
  • Antisemitisme: nazi’s en hun Wagner-muziek
  • De 2de Wereldoorlog en klassieke muziek

 

Kijk voor meer informatie op: www.hovoalkmaar.nl

Close